Ben, yaşlı Çigan, tarotların taşıyıcısı
Şarkı söylüyorum!
Deli ritimlerle, gizli kelimelerle,
Büyülüyorum
Saklı çalıları ve ruhunu ay ışığının
Mercanlarla bezediği alacakaranlığın.
***
Ben, Çigan, Melun, Göçebe,
Gidiyorum!
Şarkılarım; ateşli ve korkunç ritimde, yere çaldılar:
Feza’yı.
Sustuğumda ben hâlâ neyi dinliyorsunuz?
Sonunuzdur sesimin size sunduğu.
Biz gidenlere bakın, siz hepiniz, eşiğinde duranlar kapıların
Gördükçe kafilelerce geçen altın yüzüklü yaşlıları
Ve çıplak ayaklı çocukları, şaşırın!
Dinleyin! Ninesi, uyuyan çocuğa,
Söylüyor aynı şarkıyı, ölü tanrıların da kucağı.
***
Gelin, gözetleyin hepiniz ağaçlar altındaki dansımızı,
Vahşi çağrısının guzlaların sizleri çektiği.
Çoktan bölüyor geceyi köpeğin uzun havlamaları:
Duyuyor geçtiğini Büyücü’nün, Satir’in,
Sizinkilerden başka kanunlar bilen Gezgin’in.
***
Gelin danışın bize! Gözlerimiz, peçelerin ardında,
Işıltılı, kasvetli ve bir günah kadar tatlı.
Ve güleriz biz; Bilinmeyen, dişlerini geçirdiğinde iliklerinize.
Sadece Dans bizim için gizli bir anlam sunar,
Sadece Tarot bizim için yıldızları yorumlar.
***
Dans edin, Çingeneler, dans edin yine,
Karanlık bizim, şafak çok uzakta;
Göllerin ve kaynakların üstünden,
Güler Annemiz Gece, altından gözleriyle.
***
Taş atıyorlar bize çocukları!
Şarkılarımız nasıl delirtiyor onları…
Daha şimdiden dokunaklı ve yumuşak ezgiler
Örülüyor dualarının, düşlerle yüklü kelimeleriyle.
***
Dans edin, Çingeneler, her ev
Kapalı eteklerinde vadilerin.
Dans edin! Yarın, hepsi de mutsuz
Kadınları izleyecekler bizi ufka bakan gözlerle.
***
Öylesi kısa ki zavallı kinleri!
Birden fazlası kalktı geldi.
Bize gelecekten mi sorarlar?
Açarız onlara mitlerin ve rüyaların hazinesini!
***
Reddedene yolcunun ekmeğini,
Satarım bilmekten korktuğu gerçeği;
Benimle eğlenen her kimse geri döner düşüne düşüne.
Ondan nefret edebilir miyim, ben ki onun efendisiyim?
Ayaklanır erkek yüreğinde intikamcım benim.
***
Kanunlarınıza göre serserilik eden Deli’yim ben;
Kâhinim ve ne dediğimi bilmem ben.
Yine de izleyeceksiniz beni yağma yollarında,
Üstelik elimde cennetin XXII anahtarı da,
Hem efsunladım ben yılanı Zümrüt Ağacı’nda.
***
Hayaller içinde geçerken ben kayıp patikalardan
Kalpleriniz -açgözlü, çılgın ve deli gibi atan-
Davulum olur benim; pek sık dans ettirdiler beni
Ben ki; Göçebe, beter Deli:
Tutku Eken, Rüzgâr’ın oğlu, Rômi.
***
Gün ağarıyor; haydi, yürüyelim, Çingeneler!
Etraf
Gürültüler ve çalışan insanlarla dolu şimdiden
Sığırlarının peşinden koşan, hem görmediler zaten
Taze şafağın sihrini,
Geçip… Gittiğini!
 Deli – Le Fou (ya da Il Matto)
Giuseppe Maria Mitelli (1634–1718) İtalyan ressam ve gravür ustası. Barok Dönem. |
Çevirmenden Meraklısına Not: Anne (Françoise Eugénie) Osmont; 19. yy son çeyreğinde ve 20. yy ilk yarısında yaşamış (1872-1953), fazla tanınmasa da bilenler açısından önem arz eden Fransız ezoterist, yazar, şair ve çevirmendir. İlgi alanları arasında sembolizm, okültizm, astral seyahat ve Kabala’nın da olduğu bilinir.
Yukarıda çevirisini okuduğunuz ve orijinal adı “Le Fou” olan şiiri de Tarot Destesi’nde 0 rakamı ile kendisine yer bulan “Deli”, “Joker” ya da “Ab(p)tal” isimli Büyük Arkana kartı ile ilgilidir. Söz konusu şiir, Le Voile d’Isis isimli derginin Tarot Özel Sayısı’nda (104-105, Ağustos-Eylül 1928) yayımlanmıştır.
Çeviren: Özlem Pekcan
Muhteşem bir çeviri olmuş, Murat beyin de belittiği gibi”başka bir bilinç katmanından bir sesi bu güne çağırmışsınız. Fark yaratan bir çeviri. tebrikler.
Geçmiş zamandan bu zamana bir nefes taşıyabildiysem eğer ne mutlu bana. Teşekkür ederim.
Tarot kartlarının gizemini daha derin hissettirdi bu şiir bana, meğer bir tarot kartında ne kadar derin anlamlar mevcutmuş yolculuğa çıkarırmış sizi… Özledim yüreğine ve kalemine sağlık
Gerçekten de Tarot katman katmandır ve herkese her sırrını vermez. Sevgiler.
Tarot çoğunlukla sanıldığı gibi tek fonksiyonu kehanet olan bir sistem değil. Tarot aynı zamanda bir kart oyunu (günümüzde pek bilinmese de), ayrıca içerdiği yoğun felsefe, sembolizm ve ezoterizm ile sahip olunan bilgi ölçeğinde erişilebilen katmanlarıyla fark ettirici, yol gösterici ve ilham verici ki esas bu yönlerinin dikkate alınması gerektiğini düşünürüm hep. Anne Osmont’un şiiri de Tarot’un bu yönlerini öne çıkarıyor. İnanıyorum ki şiiri okuyanlardan Tarot’la ilgilenenlerde kişisel tecrübelerinden kaynaklı derin anlamlar da kazanacak her mısra, ilgilenmeyenler açısından ise farklı dünyalardan farklı enstanteneler sunmuş olacak. Çevirimi daha görünür kılan, gayretimi kıymetlendiren yorumunuz için teşekkür ediyorum Murat Bey.
Özlem Hocam; bu çeviri, yalnızca bir metni başka bir dile taşımak değil; başka bir zamandan, başka bir bilinç katmanından bir sesi bugüne çağırmak gibi olmuş. “Deli” kartının o kadim yürüyüşünü, göçebe ruhun dışlanmış ama bilen tarafını Türkçede bu kadar diri ve şiirsel bir ritimle duyurmanız çok kıymetli. Bazen bir şiir, bir sembolden fazlasını taşır; bir hâli, bir bilinci, bir yolu… Siz bu metinde sadece Osmont’u çevirmemişsiniz; onun baktığı yerden bugüne bakmamıza da alan açtınız. Bu incelikli emek için teşekkür ederim, kaleminiz daim olsun…