Aradığını bulmak için divane gibi bütün dünyayı dolaşacaksın. Sonra eve dönüp içine baktığında, onu orada seni bekliyor olarak bulacaksın. Nasıl bir düşünce, nasıl bir hâl ve zann-ı idraktir ki insan sevgiyi, aşkı, özeni, başarıyı, mutluluğu, afiyeti ve şifayı hep dışarıda, başkalarında arar? Ne acı bir zan hâlidir ki bu; insan kendinde olmayanı başkasında arar. Ya da belki daha da acısı, neyi aradığını dahi bilmeden arayışa çıkar.
Sanır mısın ki bulabilirsin bilmediğin şeyi? İnsan, kendinde olanı bilir. Ancak bildiğini gördüğünde tanır, tanıdığını idrak ettiğinde anlamlandırır. Bilmediği, tanımadığı, henüz farkına varmadığı bir hakikati ise çoğu zaman dışarıda aramakla geçirir ömrünü. Kendi değerimizi, başkalarının bize verdiği değerden ölçeklendirir; varlığımızın kıymetini, prestijimizi, itibarımızı yaptığımız işler, maddi kazanımlar, oluşturduğumuz konumlar, edindiğimiz etiketler ve omuzlarımıza taktığımız apoletler üzerinden tartarız.
Tartı ağır basıyor, omuzlarımız apoletlerden görünmüyorsa ve kabarıyorsak; çok para kazanmış, evler, arabalar, yatlar almışsak tamam biz olmuşuzdur, artık sırtımız yere gelmez sanırız. Bu, insanlığın acı gerçeklerinden biridir. Çünkü hayatın araçlarını, hayatın amacı sanmışız. Öğrenmek, sorgulamak ve doğru yolu bulmak bize düşmüş. Oysa bir insan bütün bunları başarmışsa mutludur, sağlıklıdır ve iyi insandır diye düşündük. Sonra yaşadıkça öğrendik ki, dışarıda yazda kışta yürümek için bir ayakkabıya, üzerimizi örtmek için kıyafete ihtiyacımız var. Fakat bütün bunları taşıyabilmek için önce bir bedene, ete kemiğe ve ruha ihtiyacımız var. Dünyada kap önemli, tıpkı maddi değerler gibi, ama kabı dolduran bir insan yoksa, o ihtişamın ne anlamı var?
Peki ne zaman kabın içindekini değil de kabın kendisini önemsemeye başladık? Ne zaman sahip olduklarımızı kim olduğumuzla karıştırdık? Belki de en büyük yanılgımız, hayatı yaşamakla hayata sahip olmayı birbirine karıştırmaktı. Sahip olmak için o kadar çok şey biriktirdik ki, var olmanın ne demek olduğunu unuttuk. Dışarıdaki dünyayı güzelleştirmeye çalışırken içimizdeki dünyayı ihmal ettik. Sevilmek istedik ama kendimize sevgiyle yaklaşmayı öğrenmedik. Değer görmek istedik ama kendi değerimizi tanımadık. Bir başkasının bizi tamamlamasını bekledik; oysa tamamlanması gereken şey, içimizdeki eksik tanışıklıktı.
Peki insan bütün bu arayışın sonunda nereye varmalı? Belki de dönüp bakmamız gereken yer, en başından beri gözümüzün önünde durduğu hâlde görmediğimiz yer: kendimiz. Tasavvufun işaret ettiği kendini bilme yolculuğu da burada anlam kazanır. İnsan, kendi hakikatine yönelmeden, kendi varlığını tanımadan hayatın anlamını bütünüyle kavrayamaz. Çünkü dışarıda gördüğümüz, peşinden koştuğumuz ve sahip olmak istediğimiz pek çok şey, aslında içimizdeki bir ihtiyacın, bir arayışın ve bir özlemin yansımasıdır.
Kendini bilmek, dünyadan vazgeçmek değildir. Maddi olanı reddetmek, sevmekten ya da sevilmekten uzaklaşmak da değildir. Bilakis, her şeyi kendi yerinde görebilmektir. Aracı amaçtan, kabı özden, sahip olmayı var olmaktan ayırabilmektir. Ve belki de artık biraz durup kendimize şu soruyu sormanın zamanıdır: Ben bütün bu hayatı yaşarken neyin peşindeyim? Gerçekten neyi arıyorum ve bulduğumda onu tanıyabilecek miyim?
Çünkü bazen insanın en uzun yolculuğu, dünyanın bir ucundan diğerine yaptığı yolculuk değil, kendisine ulaşmak için içinde katettiği mesafedir. Ve belki de bütün bu arayışın sonunda anlayacağımız hakikat şudur: Aradığımız sevgi, değer, huzur ve mutluluk için dünyayı dolaşırken, onları tanıyabilecek gözü ve hissedebilecek kalbi de kendi içimizde aramamız gerekiyordu. Aradığını bulmak için divane gibi bütün dünyayı dolaşacaksın. Sonra eve dönüp içine baktığında, onu orada seni bekliyor olarak bulacaksın.
Instagram : Figen Yavuz
