İnsan bedenine özen göstermeyi hayatının doğal bir parçası olarak görür. Ne yiyeceğine dikkat eder, hareket eder, dinlenir, hastalandığında tedavi olur. Çünkü bilir ki beden ihmal edildiğinde bunun bir karşılığı vardır.
Peki ruhumuza ne kadar özen gösteriyoruz?
Oysa beden nasıl beslenmeye, korunmaya ve dinlenmeye ihtiyaç duyuyorsa ruh da aynı şekilde beslenmeye ve korunmaya ihtiyaç duyar. Üstelik beden ile ruh birbirinden bağımsız değildir. İç dünyamızda yaşadıklarımız çoğu zaman bedenimize, bedenimizin yaşadıkları da ruhumuza yansır.
Kaygılandığımızda nefesimiz değişir. Öfkelendiğimizde bedenimiz gerilir. Üzüldüğümüzde omuzlarımız düşer. Huzurlu olduğumuzda ise bedenimiz bile başka türlü hareket eder.
Ruh görünmezdir ama beden üzerinden kendisini gösterir.
Bir metre yüksekliğindeki bir engeli yalnızca gülerek aşamayız. Bedenin fiziksel bir sınırı vardır. Fakat aynı engelin önünde, onu aşabilecek fiziksel gücümüz olduğu hâlde korkudan veya tereddütten geri çekilebiliriz. Çünkü bazen bedenin önündeki engelden daha büyük olan, zihnimizdeki engeldir.
Spor müsabakalarında bunu açıkça görürüz. Fiziksel olarak hazırlanmış iki insanın aynı koşullarda farklı sonuçlar almasının nedeni yalnızca kas gücü veya teknik değildir. İnanç, dikkat, korku, özgüven ve moral de performansın bir parçasıdır.
İnsan yalnızca bedeniyle mücadele etmez; zihni ve duygularıyla da mücadele eder.
Bu nedenle bedenimizi güçlendirmek kadar ruhumuzu da güçlendirmemiz gerekir.
Bedenimizi nasıl beslediğimize dikkat ediyoruz. Peki ruhumuzu neyle beslediğimizi düşünüyor muyuz?
Gün boyunca ne kadar öfke taşıyoruz? Geçmişte yaşanmış bir olayı kaç kez yeniden yaşıyoruz? Başkalarının sözlerini neden yıllarca içimizde taşımaya devam ediyoruz? Henüz gerçekleşmemiş ihtimaller için kendimizi ne kadar yoruyoruz?
Bazen insanın yorgunluğu yaptığı işlerden değil, zihninde taşıdığı yüklerden kaynaklanır.
Bedenimize ağır gelen bir yükü sırtımızdan indirmeyi biliriz. Fakat ruhumuza ağır gelen yükleri bırakmakta aynı başarıyı gösteremeyiz.
Belki kendimize daha sık şu soruyu sormalıyız:
“Bunu gerçekten taşımam gerekiyor mu?”
Geçmişi değiştiremiyorsak, onu her gün yeniden yaşamamız gerekiyor mu? Başkalarının davranışlarını kontrol edemiyorsak, onların onayını kazanmak için kendimizi tüketmemiz gerekiyor mu?
Kadim düşüncenin bize bıraktığı önemli miraslardan biri de burada anlam kazanır: Hayatımızda değiştirebileceğimiz şeylerle değiştiremeyeceğimiz şeyleri ayırt etmek.
Her koşulu değiştiremeyiz. Her insanı istediğimiz gibi davranmaya zorlayamayız. Geçmişi geri getiremeyiz. Bedenimizin bütün sınırlarını ortadan kaldıramayız.
Ama bütün bunlar karşısında nasıl duracağımız konusunda hâlâ bir seçim alanımız vardır.
Asıl özgürlük belki de burada başlar.
Beden zamanla bize sınırlarını daha fazla hatırlatır. Yaş ilerledikçe daha çabuk yorulur, daha fazla dinlenmeye ihtiyaç duyarız. Eskiden kolay yaptığımız bazı şeyleri artık daha yavaş yaparız.
Fakat bu yalnızca bir kayıp değildir.
Belki yaş almak, bedenin bize hayatın hızını azaltmayı öğretmesidir.
Gençken daha çok şeye yetişmeye çalışırız. Zamanla neyin gerçekten önemli olduğunu düşünmeye başlarız. Bir yürüyüşün, bir dost sohbetinin, sessizce geçirilen bir akşamın değerini daha iyi anlarız.
Beden yavaşlarken insanın bakışı derinleşebilir.
Çünkü insanın gerçek gücü yalnızca hızlı koşabilmesinde değil, nereye koşması gerektiğini anlayabilmesindedir.
Bu yüzden dayanıklılık, hiçbir şeyden etkilenmemek değildir. Korkmamak, üzülmemek veya hiç kırılmamak da değildir.
Dayanıklılık; korkuya rağmen yürüyebilmek, üzüntünün içinden geçerken kendini kaybetmemek, kaybettiğinde yeniden ayağa kalkabilmek ve değiştiremeyeceğin bir gerçekle karşılaştığında onunla kavga etmek yerine hayatına devam edebilmektir.
Beden bizi hayatın içinde taşır. Ruh ise o hayatın anlamını taşır.
Bu nedenle kendimize iyi bakmak yalnızca sağlıklı beslenmek, hareket etmek ve dinlenmek değildir. Aynı zamanda içimizde ne taşıdığımıza dikkat etmektir.
Hangi düşüncelere izin verdiğimizi, hangi yükleri bıraktığımızı, neye öfkelendiğimizi ve neyi kabullenebildiğimizi fark etmektir.
Hayat önümüze her zaman istediğimiz yolları çıkarmayacak. Bazen bir engel, bazen bir kayıp, bazen bir hastalık, bazen de değiştiremeyeceğimiz bir gerçek çıkacak karşımıza.
Her şeyi değiştiremeyiz.
Ama her durumda kendimize nasıl davranacağımızı öğrenebiliriz.
Belki insanın kendisine yaptığı en büyük iyilik budur:
Bedeninin sınırlarını kabul etmek, ruhunun gücünü geliştirmek ve ikisini birbirine karşı değil, birbirini tamamlayan iki yan olarak görmek.
Kendine iyi bakmak, yalnızca bedenini korumak değildir. İçinde taşıdığın insanı da korumaktır.
Çünkü sağlıklı olmak yalnızca bedenin hastalıksız olması değildir.
Bazen sağlık, insanın kendi içindeki mücadeleyi azaltmasıdır.
Bazen bir yükü bırakmasıdır.
Bazen değiştiremeyeceğini kabul etmesidir.
Ve bazen, bütün dış koşullara rağmen içindeki dengeyi koruyabilmesidir.
Bedenimiz bizi taşır; fakat nasıl yaşayacağımıza ruhumuz eşlik eder.
Instagram Mahmut Yetkin
